Cement maken doe je met drie ingrediënten: cement, metselzand en water. De verhouding is daarbij het belangrijkste: gebruik één deel cement op drie delen metselzand, en voeg bij een zak van 25 kg cement ongeveer 3,5 liter water toe. Met die basisregel kom je al een heel eind voor klussen zoals het metselen van een muurtje in de tuin.
Wat heb je nodig?
Voordat je begint, zorg je dat je het volgende bij de hand hebt:
- Cementpoeder (kies het type dat bij je klus past, zoals Portlandcement of sneldrogend cement)
- Metselzand (gebruik uitsluitend metselzand, geen zilverzand of voegzand)
- Water
- Een speciekuip of grote emmer
- Een truweel of schep om te mengen
- Een stanleymes om de zak cement open te snijden
Het type cement bepaal je op basis van de klus. Portlandcement is de meest gebruikte keuze voor gewone metselwerkzaamheden. Sneldrogend cement gebruik je als je weinig tijd hebt. Vraag bij twijfel advies in de bouwmarkt.
Waarom is metselzand zo belangrijk?
Niet elk zand is geschikt voor cement. Metselzand heeft de juiste korrelgrootte en structuur om goed te binden met het cement. Zilverzand is te fijn en voegzand heeft een andere samenstelling. Gebruik je toch het verkeerde zand, dan hecht de specie slecht en brokkelt ze later af. Gebruik dus altijd metselzand, ook als je thuis nog een andere zak zand staan hebt.
Hoe maak je cement stap voor stap
Het mengen zelf klinkt eenvoudig, maar er zit een vaste volgorde in. Doe je dat verkeerd, dan krijg je klontjes of een ongelijkmatige mix.
- Stap 1: Doe het cement en het zand droog in de kuip. Gebruik de verhouding één deel cement op drie delen metselzand. Meng de droge ingrediënten eerst goed door elkaar voordat er ook maar een druppel water bij komt.
- Stap 2: Voeg het water stap voor stap toe. Gooi niet alles tegelijk erbij. Voeg het water in delen toe en roer tussendoor steeds goed door met je truweel of schep.
- Stap 3: Meng tot de juiste consistentie. Het cement is goed als het de structuur heeft van nat strandzand: het houdt zijn vorm, maar plakt lichtjes aan je gereedschap. Is het te droog, voeg dan een heel klein beetje water toe. Is het te nat, voeg dan wat meer van het droge mengsel toe.
- Stap 4: Gebruik de specie binnen een uur. Metselspecie droogt redelijk snel uit. Maak daarom nooit meer aan dan je in één uur kunt verwerken.
Wat is de juiste consistentie?
De consistentie van het cement is een van de meest gemaakte fouten bij dit klusje. Te veel water maakt de specie te dun: ze loopt weg en hecht niet goed. Te weinig water maakt ze te droog en stug om mee te werken. De gouden regel is: denk aan nat strandzand. Dat is stevig genoeg om vormen mee te maken, maar niet zo droog dat het kruimelt. Neem de tijd om goed te mengen en controleer tussendoor steeds de dikte.
Wanneer gebruik je zelfgemengd cement?
Zelf cement maken is een prima keuze als je een kleine hoeveelheid nodig hebt. Denk aan het metselen van een laag muurtje in de tuin, het herstellen van een beschadigde voeg of het vastzetten van een paal. Voor grotere projecten, zoals een fundering of een oprit, is een betonmolen of kant-en-klare betonmortel sneller en praktischer. Dan wordt de hoeveelheid al snel te groot om met de hand te mengen.
Praktische tips voor een goed resultaat
- Werk nooit met bevroren materialen. Cement hecht niet goed bij vriestemperaturen.
- Meng alleen wat je binnen een uur kunt verwerken. Daarna droogt de specie aan.
- Reinig je gereedschap direct na gebruik. Uitgehard cement is bijna niet meer te verwijderen.
- Werk bij voorkeur niet in direct zonlicht of harde wind. De specie droogt dan te snel uit.
- Draag handschoenen. Cement is bijtend en kan je handen beschadigen bij langdurig contact.
Klaar voor de klus
Cement maken is geen ingewikkeld proces, zolang je de juiste verhouding aanhoudt en de droge ingrediënten eerst mengt voordat je water toevoegt. Met één deel cement, drie delen metselzand en de juiste hoeveelheid water heb je een betrouwbare specie die goed hecht en stevig uithardt. Sla je eerste zak cement niet meteen aan in grote hoeveelheden, maar oefen eerst met een kleine portie om het gevoel te krijgen voor de juiste consistentie.
Veelgestelde vragen
Welke verhouding gebruik je om cement te maken?
De standaard verhouding voor metselspecie is één deel cement op drie delen metselzand. Bij een zak cement van 25 kg voeg je ongeveer 3,5 liter water toe. Voeg het water altijd stap voor stap toe zodat je de dikte kunt controleren.
Hoe lang duurt het voordat zelfgemaakt cement uithard?
Metselspecie begint al binnen een uur op te stijven. Volledig uitharden duurt veel langer: reken op minstens 24 uur voordat je het metselwerk belast, en op meerdere dagen voordat de specie zijn volle sterkte heeft bereikt.
Mag je gewoon zand uit de tuin gebruiken voor cement?
Nee, tuinzand of ander los zand is niet geschikt. Gebruik alleen metselzand. Dat heeft de juiste korrelgrootte en structuur om goed te binden. Zilverzand en voegzand zijn niet geschikt en geven een zwak resultaat.
Wat doe je als je cement te dun of te droog geworden is?
Is de specie te dun, voeg dan voorzichtig wat extra droog cementmengsel toe en roer goed door. Is ze te droog, voeg dan een klein beetje water toe. Doe dit altijd in kleine hoeveelheden, want zowel te veel water als te weinig water verslechtert de hechting.