Bugs opsporen voordat gebruikers er last van hebben: dat is in de kern wat een software tester doet. Een software tester is verantwoordelijk voor het testen van technische en functionele aspecten van applicaties, websites en softwareproducten. Hij of zij zoekt naar fouten, controleert of de software werkt zoals bedoeld en zorgt dat het eindproduct voldoet aan de eisen van gebruikers en opdrachtgevers.
De dagelijkse taken van een software tester
Een software tester werkt nauw samen met ontwikkelaars, projectmanagers en soms ook met de eindgebruiker. De werkzaamheden draaien om het plannen, uitvoeren en rapporteren van tests. Dat klinkt eenvoudig, maar in de praktijk is het een gestructureerd proces met veel stappen.
Typische taken zijn:
- Testplannen opstellen op basis van de eisen van het project
- Testcases schrijven: concrete scenario’s die de software moet doorlopen
- Tests uitvoeren en de resultaten vastleggen
- Gevonden fouten, ook wel bugs of defects genoemd, rapporteren aan de ontwikkelaars
- Controleren of gevonden fouten na aanpassing ook echt zijn opgelost
- Rapporteren over de kwaliteit van de software aan het team
Een tester is niet alleen iemand die op knoppen drukt. Hij of zij denkt kritisch na over hoe software kan falen en welke situaties gebruikers in de praktijk tegenkomen.
Welke soorten tests voert een software tester uit?
Een software tester voert verschillende soorten tests uit, afhankelijk van het project en de fase van ontwikkeling. De meest voorkomende zijn:
- Functionele tests: controleren of de software doet wat het moet doen volgens de specificaties.
- Integratietests: kijken of verschillende onderdelen van de software goed samenwerken.
- Regressietests: checken of nieuwe aanpassingen bestaande functies niet kapot hebben gemaakt.
- Gebruikersacceptatietests (UAT): testen vanuit het perspectief van de eindgebruiker, om te controleren of de software in de praktijk werkt.
- Prestatietests: meten hoe de software reageert onder zware belasting, zoals veel gelijktijdige gebruikers.
Welke tests prioriteit krijgen, hangt af van het type software en de risico’s die daarmee samenhangen.
Handmatig testen of geautomatiseerd testen?
Een software tester werkt zowel handmatig als met geautomatiseerde tools. Bij handmatig testen voert de tester de tests zelf uit, stap voor stap, net zoals een gebruiker dat zou doen. Dit is waardevol voor het beoordelen van gebruikersvriendelijkheid en voor complexe scenario’s die moeilijk te automatiseren zijn.
Bij geautomatiseerd testen schrijft de tester scripts of gebruikt testtools die tests automatisch uitvoeren. Dit is efficiënt bij tests die steeds opnieuw moeten worden gedaan, zoals regressietests na elke nieuwe softwareversie. Veel testers beheersen beide vormen en kiezen afhankelijk van de situatie de juiste aanpak.
Wat moet een software tester weten en kunnen?
Een goede software tester heeft een combinatie van technische kennis en analytisch denkvermogen. Technische vaardigheden zijn handig, zeker als het gaat om testautomatisering, maar ze zijn niet altijd verplicht. Wat wel altijd belangrijk is:
- Nauwkeurigheid en oog voor detail
- Logisch en kritisch denken
- Goede schriftelijke communicatie voor het rapporteren van bevindingen
- Kennis van testmethoden en testtools
- Begrip van het softwareontwikkelproces, bijvoorbeeld Agile of Scrum
Testers werken vaak in Agile teams, waarbij ze vanaf het begin van een sprint betrokken zijn. Zo kunnen fouten vroeg worden opgespoord, wat tijd en kosten bespaart.
Waarom is de rol van een software tester zo belangrijk?
Software zonder goede tests brengt risico’s met zich mee. Denk aan een betaalknop die niet werkt, persoonsgegevens die onbedoeld zichtbaar worden of een app die crasht op een bepaald type telefoon. Een software tester voorkomt dat dit soort problemen de gebruiker bereiken. Door fouten vroeg te ontdekken, worden dure herstelwerkzaamheden na de lancering voorkomen.
Dat maakt de tester tot een waardevolle schakel in elk softwareontwikkelteam. Niet iemand die aan het einde even controleert, maar iemand die door het hele traject heen kwaliteit bewaakt.
Zo ziet een typisch testproces eruit
Het testproces volgt meestal een vaste volgorde, al kan dit per project verschillen:
- Analyseer de eisen en specificaties van de software
- Stel een testplan op: wat ga je testen, hoe en wanneer?
- Schrijf de testcases op basis van dat plan
- Voer de tests uit en noteer de resultaten
- Rapporteer gevonden fouten aan het ontwikkelteam
- Test opnieuw na de fixes om te bevestigen dat de fouten zijn opgelost
- Stel een eindrapportage op over de kwaliteit van de software
Van junior tot testmanager
Een software tester begint vaak als junior tester en kan doorgroeien naar medior of senior tester. Daarna zijn er functies zoals testcoördinator, testmanager of testautomatiseerder. Sommige testers specialiseren zich in een bepaald type software, zoals mobiele apps, webapplicaties of veiligheidssoftware. Er zijn ook certificeringen beschikbaar, zoals ISTQB, die de kennis en ervaring van een tester officieel aantonen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een software tester en een QA engineer?
Een software tester richt zich vooral op het uitvoeren van tests en het vinden van fouten in een product. Een QA engineer (Quality Assurance engineer) kijkt breder: die is betrokken bij het verbeteren van het hele ontwikkelproces om fouten te voorkomen. In de praktijk overlappen de rollen vaak en worden de termen soms door elkaar gebruikt.
Moet een software tester kunnen programmeren?
Voor handmatig testen is programmeerkennis niet verplicht. Wil je je bezighouden met testautomatisering, waarbij je scripts schrijft die tests automatisch uitvoeren, dan is enige kennis van programmeren wel nuttig. Populaire talen en tools in testautomatisering zijn onder andere Python, Java en Selenium.
In welke fase van een project is een software tester betrokken?
Een software tester is idealiter betrokken vanaf het begin van een project, niet pas aan het einde. In Agile teams werkt de tester mee in elke sprint, zodat fouten vroeg worden ontdekt. Hoe eerder een probleem gevonden wordt, hoe goedkoper en eenvoudiger het op te lossen is.
Wat is een testcase?
Een testcase is een beschrijving van een situatie die de software moet doorlopen om te controleren of een bepaalde functie correct werkt. Een testcase bevat de startpositie, de stappen die worden uitgevoerd en het verwachte resultaat. Sluit de uitkomst niet aan bij de verwachting, dan is er sprake van een fout.